OBSESİF KOMPULSİF BOZUKLUK (OKB) VE İLİŞKİLİ BOZUKLUKLAR


Beden Şekil Bozukluğu


Bir çok insan kendi bedeniyle ilgili bazı özellikleri beğenmeyebilir, ayna karşısında kendi bedenini inceleyebilir. Bu tutum genelde insan yaşantısını olumsuz yönde etkilemez. İnsanların, yarısından fazlasında bedeniyle ilgili bazı özellikleri beğenmediği çeşitli araştırmalarda gösterilmiştir.

Bu çoğu zaman, olağan aralıklarda olsa da bazen bedeninde ciddi bir bozukluk olmadığı halde kişi fiziksel görünümüyle ilgili aşırı uğraşı halinde olabilir ve bu aşırı uğraşı kişinin yaşamının olağan akışını etkileyebilir. Kişi özellikle yüz görünümü cilt ve burun görünümü, ayakları elleri, memeleri, cinsel organları ile ilgili aşırı uğraş içinde olabilir. Bedenindeki eksikliği düzeltmek için aşırı çaba içerisinde olabilir, bu hastalık gençlerde daha sık görülebilir. Bu kişilerde işsizlik ve yalnız yaşama oranı daha sık görülür. Kaygı depresyon ve utangaçlık sık izlenir. Kadınlarda daha sık gözlenir, kadınlarda aşırı uğraş daha çok  memeler, kalça, kilo, bacaklar, yüz ve burun hakkındayken, erkeklerde; cinsel organ, boy, aşırı kıl, beden yapısı ve saçlarla ilgili konulardadır. Kişiler, zamanlarının bir kısmını aynada kendini kontrol etme ile geçirir. Bazen aynadan kaçma, kişisel bakımıyla aşırı uğraşma, saç yıkama, makyaj, saç ve cilt yolma, beden şekil ve görünümüyle ilgili güvence arama davranışları sık görülür. Bu yönüyle obsesif kompulsif bozukluğa benzer. Kişiler, sık sık cildiye, plastik cerrahi gibi branşlara başvurur, ameliyat talep edebilirler. Bedenlerinde beğenmedikleri yerleri örtebilir, gizleyebilir, sosyal ortamlardan uzak dururular. Romantik ilişkilerden kaçınırlar, bazen eve kapanabilirler. Görünümlerinin başkalarınca nasıl ele alındığı önemlidir, bu davranışlar yaşam kalitelerinin bozulmasına, iş insan ilişkilerinin zarar görmesine neden olur. Tanı sistemlerinde, başkalarınca gözlenmeyen veya önemsiz görünen bedenin dış görünüşüyle ilgili veya hafif bir kusur ile aşırı uğraş, hastalığın seyri sırasında aynada kendini kontrol etme, kendine bakma, güvence arama, kendini başkalarıyla karşılaştırma belirtileri yer alır. Bu belirtiler kişinin işlevselliğini bozacak kadar ağırdır.

Tedavisi için bir psikiyatriste baş vurmak gereklidir.