Özgül Fobiler


Fobi Nedir?


Fobi, belirli bir nesneye, eyleme ya da duruma karşı duyulan yoğun, yineleyen ve mantıklı olmayan korkuları belirtir. 

Kişi fobik olduğu şeyden kaçınma davranışı sergiler bu da yaşamın olağan akışını bozabilir. 

Örneğin köpek fobisi olan biri evine giderken köpekle karşılaşacağı korkusuyla sürekli taksiye binebilir, yolunu değiştirebilir, evden birilerinin kendisine eşlik etmesini isteyebilir. 

Uçak fobisi olan biri uzun mesafeleri kara yoluyla gitmek zorunda kalabilir, iş ziyaretleri yapması gerekirse uçağa binmekten korktuğundan işini değiştirmek zorunda kalabilir, çevresindeki insanların uçağa binmesini istemeyebilir ve onların seyahatlerine karışabilir.

 Örneğin gemi fobisi olan bir hastam İstanbul'da memleketi olan Bandırma'ya gitmek için deniz otobüslerini kullanamıyor ve daha uzun süren karayolunu tercih ediyordu. 

Aile üyeleriyle bu yolculuğu yaptığında ise tüm aileyi kara yolu kullanmaya ikna ediyordu.

Fobiler normal korkulardan yoğunluk, gösterilen tepkinin fazlalığı, korkunun süresi, yaşamın akışını bozması ve korkunun rasyonel olmaması ile farklılık gösterir. 

Yoksa tehlike yaratan bir durumda bir yılandan, köpekten korkmak gayet olağandır. 

Her korkuya hemen fobi tanısı konmaz 

Korku gerçek bir temele dayanmasa da korkunun öznelliği onu biricik yapar. 

Ve çoğu zaman çevresindeki insanlar akıl dışı korkuya sahip olduğu için kişiyi suçlayabilirler, anlayamayabilirler. 

Bu da anlaşılamama ve yalnızlık hissi uyandırabilir.

Korku nesnesinin kolay kaçılabilir olduğu durumlarda yeti kaybına neden olmayabilir. 

Örneğin kentte yaşayan biri için yılan fobisi yaşamını derinden etkileyemeyebilir. 

Kolay kaçılamayacak durumlarda yaşamı zora sokabilir. 

Örneğin asansör fobisi yüzünden onlarca katı merdivenlerden yürüyerek çıkmak zorunda kalabilir kişi. 

Araba kullanma ya da uçak fobisi yüzünden iş hayatını derinden etkileyebilir.

Fobiler, korkulan nesneye göre adlandırılırlar. 

Fobik nesneye karşı tutum benzerlikler gösterse de altında bambaşka dinamik, yaşantısal, evrimsel ve biyolojik nedenler bulunabilir. 

Bu nedenle uygulanacak psikoterapatik yaklaşımda dikkatli olmak gerekebilir. 

Klasik maruz bırakma tedavisi yeterli olmayabilir. 

Etkili bir tedavi için bu konuda çalışan psikiyatrist ve psikoterapistlere başvurmak faydalı olacaktır.


Özgül Fobiler ile ilgili diğer yazılar

Sık İzlenen Fobiler Nelerdir?